Een vakgebied in wording

Publieke Regie. Open methode, werkend instrument, vakgemeenschap.

Publieke inkopers en contractmanagers staan dagelijks voor vragen waarop geen bestaand kader antwoord geeft. Publieke Regie bundelt drie dingen die dat oplossen — samen, iteratief, open.

OCPI v0.2 · open methode De Regisseur · werkend instrument De Werkplaats · komt in de zomer
Waarom dit bestaat

De publieke sector heeft kaders genoeg. Wat ontbreekt is het werkvloer-niveau.

De Aanbestedingswet regelt het juridische kader. De Gids Proportionaliteit is bindend. PIANOo publiceert handreikingen. En toch begint iedere inkoper die een dossier inricht van voren af aan. Hoe label ik mijn NvI-antwoorden? Wanneer toets ik een wijziging op wezenlijkheid? Waar staat de FRIA in mijn dossier?

De antwoorden op deze vragen bestaan in honderden interne handboeken — versnipperd, niet uitwisselbaar, niet citeerbaar. Elke gemeente, elk waterschap, elke ZBO doet het iets anders. Bij elke nieuwe professional wordt het weer uitgelegd.

Publieke Regie vult die laag. Niet door nog een beleidsstuk. Niet door nog een tool. Door een open methode, een werkend instrument, en een vakgemeenschap die elkaar iteratief scherper maken.

Drie-eenheid

Drie peilers. Elk corrigeert wat de ander mist.

Geen van de drie werkt alleen. Samen vormen ze een gesloten kringloop: de gemeenschap beslist, de methode codificeert, de uitvoering past toe — en de praktijk voedt de gemeenschap met nieuwe vragen.

I.
De methode

OCPI — de Regiecode

Twintig werkafspraken in vijf domeinen — waar we mee beginnen. Elke conventie heeft een stabiele code (AR-03, IR-02) en verwijst naar Aanbestedingswet, Gids Proportionaliteit, AI-verordening en CATS CM®. Aanvullingen komen vanuit de Werkplaats. Publiek onder CC BY-SA 4.0.

Open het register →
II.
De uitvoering

De Regisseur

Een werkend instrument dat de conventies dagelijks toetst. Een NvI-antwoord krijgt zijn statuslabel. Een voorgenomen wijziging passeert eerst de wezenlijkheidstoets. Een hoog-risico AI-inkoop vraagt om een FRIA. Offline bruikbaar, niet-leverancierafhankelijk, congruent met de NDS.

Bekijk het instrument →
III.
De gemeenschap

De Werkplaats

Een open platform waar vakbroeders voorstellen indienen en stemmen. Iedereen mag meedoen. Gezag komt van bijdrage, niet van positie. Register, De Regisseur en De Werkplaats worden bijgewerkt wanneer er voldoende aanleiding is — geen vaste data, wél een publieke changelog. De Code blijft levend omdat het vakgebied blijft bewegen.

Wat komt eraan · opent in de zomer
Beginselen

Waar Publieke Regie aan vasthoudt.

Zes keuzes die de drie onderdelen bij elkaar houden, ook als het vakgebied onder hen verandert.

I.

Citeerbaar zoals wetsartikelen

Elke conventie krijgt een stabiele code — AR-03, CR-04. Die code verandert niet bij een nieuwe versie; de inhoud eronder kan wel scherper worden. Verwijzen in beoordelingsverslagen en overdrachten wordt daardoor eenduidig.

II.

Open onder CC BY-SA 4.0

OCPI is publiek. Kopiëren in je eigen handboek mag — met bronvermelding en onder dezelfde licentie. Geen vendor lock-in, geen verplicht abonnement om de methode te gebruiken.

III.

Soeverein uitvoerbaar

De Regisseur werkt offline. Dossiers hoeven niet naar een extern platform. Organisaties met strikte soevereiniteitsvereisten — ZBO's, departementen — kunnen het instrument volledig binnen eigen infrastructuur gebruiken.

IV.

Complementair aan bestaande kaders

Publieke Regie verdringt de Aanbestedingswet niet, noch CATS CM® of de Gids Proportionaliteit. Het is de werkvloer-laag die die kaders dagelijks bruikbaar maakt — en ernaar verwijst in elke conventie.

V.

Gezag uit bijdrage

In de Werkplaats telt wat je bijdraagt, niet waar je werkt. Hoe dat precies wordt gewogen — stemregels, rol van redacteurs, rotatie — gaat de vakgemeenschap zelf bepalen. De denkrichting is eenvoudig: een eerste voorstel telt, een aangenomen bijdrage weegt zwaarder, en het redactieschap rouleert. Maar de uitwerking is aan de vakbroeders.

VI.

Iteratief, niet definitief

Register, De Regisseur en De Werkplaats worden bijgewerkt wanneer er voldoende aanleiding is — enkele nieuwe of gewijzigde conventies tegelijk, of een wetswijziging die directe aanpassing vraagt. Geen vaste data, wél een publieke changelog. Wat vandaag v0.2 heet, wordt v1.0 als genoeg vakbroeders het herkennen. Geen eindvorm — een werkvorm.

Meedoen

Help Publieke Regie in de steigers te zetten.

Publieke Regie staat open voor testers die het register en De Regisseur op hun eigen dossiers toetsen, en voor ontwerppartners die actief meebouwen aan de richting. De Werkplaats opent later dit jaar.

Aanmelden verloopt via een kort gesprek — geen formulier, geen wachtlijst.

Neem contact op → Lees eerst OCPI

Via meedoen.publieke-regie.nl kun je bijdragen om dit werkelijkheid te laten worden.

Stand van zaken
  • OCPI-register v0.2 gepubliceerd
  • De Regisseur v2.4 gereed voor testen
  • Testers & ontwerppartners worden geworven
  • EU-verwerking beschikbaar — mei
  • Volledig op eigen apparatuur — juni
  • De Werkplaats opent — zomer 2026
Hoofdsite live vanaf half mei 2026