🎯 Regel. Contracten voor AI-systemen of voor systemen met AI-componenten bevatten expliciete clausules die ketenverplichtingen uit de AI-verordening waarborgen: technische documentatie, uitlegbaarheid, monitoring, incidentmelding, en medewerking bij FRIA-updates.
Rationale
De aanbestedende dienst is gebruiksverantwoordelijke onder de AI-verordening en blijft aansprakelijk, ook als het systeem door een derde wordt geleverd. Zonder contractuele doorgifte van verplichtingen is naleving niet afdwingbaar bij de leverancier en komt het risico volledig bij de publieke organisatie te liggen.
Wat concreet vastleggen
Contractuele clausules voor:
- Beschikbaarheid technische documentatie (art. 11 AI-verordening)
- Uitlegbaarheid van outputs op individueel niveau
- Logging en monitoringafspraken
- Incidentmelding bij ernstige inbreuken of foutieve outputs
- Medewerking bij FRIA-herziening en audits
- Auteursrechtenbeleid bij gebruik van GPAI-modellen
Uitzonderingen
Geen. Bij standaard SaaS-aanschaf waar contractuele onderhandelingsruimte beperkt is, wordt vastgelegd welke clausules ontbreken en welke compenserende maatregelen getroffen zijn.
Bron. Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening) art. 11, 13, 14, 26, 50; hoofdstuk V (GPAI); Rijksinkoopvoorwaarden en sectorale ICT-voorwaarden.
Een provincie schaft een vergunningsondersteuningstool aan waarin een GPAI-model is ingebouwd. Zonder contractuele clausules kan de provincie bij een AP-onderzoek geen technische documentatie of trainingscontent-samenvatting overleggen — de leverancier is daartoe niet contractueel gehouden. IR-03 vereist dat die clausules vóór ondertekening zijn ingebouwd.